مشهوره است ، چه او متأخر است از صاحب ترجمه و از شاگردان آميرزا قوام الدين قزوينى است ، و هم از مصنّفات اوست شرح او بر نظم شافيهء حاجبيهء استادش و غير ذلك . و هم غير از ملا محسن شيرازى است كه از علما و مجتهدين فارس به شمار رفته و در شيراز سراى خويش در محلهء سيد مير محمد بن موسى الكاظم عليه السّلام مدرسه احداث كرده و كتابخانهء معتبرى بر آن وقف كرده و آن مرحوم ، جدّ ميرزا محمد رضا بن ميرزا محمد مهدى بن ملا محمد محسن است كه در اصفهان بوده و بر علّامهء ثانى سيد شهشهانى و جناب حاج شيخ محمد باقر اصفهانى در فقه و اصول تلمذ كرده و خطّ نسخ را بسيار شيرين و نيكو مىنوشته به حدى كه از اساتيد آن صناعت به شمار مىرفته و در سرعت قلم اعجوبهء دنيا بوده . گويند كه ، اى بسا روزها كه يك هزار بيت به خطّ خويش كتابت كرده و قريب چهارصد مجلد كلام اللّه مجيد به خط او تعداد شده كه در صفحهء روزگار از خود به يادگار گذاشته . و پسرش ميرزا ابو القاسم نيز در اين صنعت تالى پدر بوده . محمّد بن مسعود السمرقندي أبو النضر - بالضاد المعجمة - المعروف ب « العيّاشي » « 1 » شيخ محدّث مفسّر ثقه صدوق ، از عيون اين طايفه و جليل القدر و كثير الاخبار و بصير به روايت است ، و زياده از دويست كتاب تصنيف كرده « 2 » كه از جملهء آنهاست : تفسير عياشى « 3 » . و در اول امر به مذهب عامه بوده و احاديث بسيار از ايشان استماع

--> ( 1 ) . در مورد مفسّر بزرگوار عياشى ر . ك : مقدمه تفسير العياشى با تحقيق مؤسسه بعثت قم ؛ رجال نجاشى ، ص 247 ؛ رجال طوسى ، ص 496 ؛ فهرست طوسى ، ص 136 ؛ فهرست ابن النديم ، ص 244 ؛ معالم العلماء ، ص 99 ؛ امل الآمل ، ج 2 ، ص 306 و 406 ؛ روضات الجنات ، ج 6 ، ص 129 ؛ طبقات اعلام الشيعه ، ( قرن چهارم ) ، ص 305 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 2 ، ص 490 ؛ اعيان الشيعه ، ج 10 ، ص 56 ؛ الاعلام ، ج 7 ، ص 316 ؛ تاريخ التراث العربى ، ج 1 : 98 ، ب 1 ؛ الذريعه ، ج 4 ، ص 295 ؛ ريحانة الادب ، ج 4 ، ص 220 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 12 ، ص 20 ؛ لغت‌نامه دهخدا ، « ابو النضر » ، ص 912 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 665 ؛ مجمع الرجال ، ج 6 ، ص 41 ؛ مجالس المؤمنين ، ج 1 ، ص 437 ؛ خلاصة الاقول ، ص 71 ؛ تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 183 ؛ جامع الرواة ، ج 2 ، ص 192 ؛ گروهى از دانشمندان شيعه ، ص 13 ( 2 ) . ر . ك : فهرست شيخ طوسى ، ص 137 ؛ رجال الطوسى ، ص 497 ؛ معالم العلماء ، ص 99 ( 3 ) . اين تفسير با تحقيق مؤسسه بعثت قم چاپ شده است